Kabla Hujaipa Dunia Lawama, Kagua Ridhio Zako...

-

Utasikia mtu akilalamika: “Maisha yangu yameharibiwa kwa sababu ya fulani…”

Lakini mara nyingi husahau kuwa, katika kile anachokiita kuharibiwa, yeye mwenyewe alichangia—kwa sababu aliweka ridhio yake.

Ni muhimu ieleweke: viumbe huishi kwa ridhio. Kila ridhio hukubalika pale pande mbili zinapokubali kufanya jambo fulani. 

Ridhio hiyo ndiyo inayotoa kibali cha tukio kutokea. 

Hili si suala la kijamii tu; hata kimungu ni fasaha. Kufanya jambo kwa kulazimisha, bila ridhio ya upande wa pili, ni kukengeuka katika haki—na hata kimungu, hauko sawa.

Ukikubali kumkopesha mtu fedha, halafu akakudhulumu, kabla hujalaumu tafakari: ridhio yako ndiyo iliyomfungulia mlango huo.

Ukikopa fedha kwa mtu, ukaweka ahadi ya kurudisha, kisha ukaanza kuleta kona nyingi wakati wa kulipa—hujaikiuka sheria ya mtu mwingine; umeenda kinyume na ridhio yako mwenyewe.

Ukikubali kuingia kwenye mahusiano na mtu, mkashiriki safari moja ya kihisia na kijamii, kisha mkaishia kuachana, usianzishe lawama za haraka. 

Simama kwanza, tafakari ridhio yako, maamuzi yako, na mipaka uliyoiweka au uliyoshindwa kuiweka.

Usilaumu mwenendo mbovu wa serikali au tawala mbalimbali bila kujiuliza swali gumu lakini la lazima: ni nani aliwapa kibali cha uwepo wao?

Historia ya dunia inaonyesha wazi kuwa mifumo huishi kwa ridhio ya wale wanaoivumilia.

Usilaumu watu kwa kukuharibia mipango yako; tafakari kwanza ridhio yako iliyowafanya wawe sehemu ya maisha yako, ya ndoto zako, na ya maamuzi yako.

Usimlaumu hata yule shetani anayesingiziwa karibu kila jambo. 

Jiulize kwa ujasiri: kwa nini basi ulimpa ridhio katika maisha yako? 

Hakuna nguvu inayotawala maisha ya mtu bila ruhusa—ya wazi au ya kimya.

Hoja ninayojenga hapa ni moja, nzito na isiyoepukika: ukitaka kuishi bila utumwa wa lawama, chunga sana ridhio zako.

Kwa sababu pale unaporuhusu jambo fulani katika maisha yako, bila tahadhari na uwajibikaji, unageuka polepole kuwa mtumwa wa jambo hilo.

Hivyo basi, ili kuepuka utumwa wa lawama, jenga nidhamu ya kuchuja ridhio zako mwenyewe.

Ukitaka usilaumiwe, na ukitaka usiwalaumu watu, linda mipaka ya ridhaa zako.

Ridhio zako zina nguvu mbili: zinaweza kukupandisha uishi kiwango cha juu cha utu, uhuru na thamani—lakini pia, zikiachwa bila hekima, zinaweza kukuangusha kwa kiwango cha chini kabisa cha majuto.

Mwandishi asiyejitambua hulaumu dunia; mwandishi wa hadhi ya kimataifa hufundisha dunia kuwajibika.

Wakuitwa Mbulwa King’ung’e
Mawasiliano: 0744 284 329

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Kusudi, Njaa na Ajira: Msingi wa Mageuzi ya Elimu ya Kiafrika

-
Image
Katika mfumo wetu wa sasa wa elimu, mwanafunzi anafundishwa kusoma ili afaulu mtihani.  Mtihani unapimwa kwa kukariri na kujibu maswali yaliyoandaliwa na mtu mwingine.  Hakuna anayemuuliza mwanafunzi: "Kwa nini upo hai?" au "Umetumwa kufanya nini katika dunia hii?" Hii ni hatari. Kwa sababu tunazalisha wanafunzi wa alama, si wanafunzi wa maono. Tunalea waajiriwa wa mifumo isiyo na huruma badala ya kulea waongozaji wa jamii zenye uhai. Tuna mashule, tuna vyuo, tuna mitihani... lakini hatuna somo la kusudi. Na hapa ndipo tulipoanguka.  Mtoto anakua bila kujua anasoma ili awe nani au atumike kufanya nini.  Matokeo yake? Anajitahidi apate kazi yoyote ilimradi alipwe, hata kama kazi hiyo inaharibu mazingira, inahujumu jamii au inampoteza yeye mwenyewe. “Mwanadamu asiyejua kusudi lake ni sawa na meli isiyo na dira – itazunguka tu baharini hadi itakapogonga miamba.” Vijana wetu wanafundishwa kutafuta kazi, si kutafuta athari chanya katika dunia. Hili ni kosa la...
Read more

Taifa Lililopewa Uhuru wa Mwili, Lakini Limetekwa Kiakili...

-
Image
Aliyetupa Uhuru, Ndiye Aliyerudi Kuuchukua... Afrika tulipewa uhuru, lakini hatukuachiwa uhuru wa kuwa huru. Tulipatiwa uhuru wa kupeperusha bendera, lakini hatukupatiwa uhuru wa kujitegemea kiakili. Tulipewa serikali, lakini hatukuachiwa mamlaka ya maamuzi huru. Tulipewa katiba, lakini hatukuachiwa utambulisho. Kwa hiyo leo tunaposherehekea uhuru, tunasherehekea nini hasa? Je, tunasherehekea kile tulichodhani tumepata, au tunasherehekea kivuli cha kile tulichonyang’anywa? Je, Ni nani aliyewanyang’anya uhuru wenu? Uhuru wenu ulikuwa upi? Ulichukuliwaje? Ulikuwa wapi? Na mliporudishiwa, mlipatiwa nini hasa? Kwa sababu uhuru wa kweli hauishi kwenye vitabu, wala kwenye hotuba, wala kwenye kumbukumbu za historia, unaishi katika akili aa WATU. Maana ya uhuru ni hali ya kiakili. Lakini kama fikra zako bado zinamilikiwa na mifumo ile ile iliyokuja kukuteka, unaweza kweli kusema kuwa wewe ni huru? Leo hii watu bado hawaamini kilichotokea. Wamebaki wakishangaa, midomo wazi, kwa saba...
Read more

Je, Unataka Kujua Chanzo Cha Matatizo Mengi Yanayozikumba Jamii Nyingi Za Kiafrika? Kama Jibu Lako Ni Ndiyo Soma Hii...

-
Image
Siku Moja Nilikuwa Nikitafakari Kwa Kina Ni Kipi Hasa Chanzo Halisi Cha Matatizo Mengi Yanayozikumba Jamii Nyingi Za Kiafrika?  Na Kwa Vile Unaweza Ukaituma Akili Yako Irudi Miaka Ya Nyuma Huko Ikatalii Ili Ione Baadhi Ya Mambo Yaliyotokea Miaka Hiyo, Basi Nilifanya Hivyo Hatimaye Nikagundua Kuwa Matatizo Mengi Tunayokumbana Nayo Ni Ya Kutengenezwa! Unaweza Ukawa Unajiuliza Tatizo La Kutengenezwa Ni Nini Na Lipoje Hilo? Hili Ni Tatizo Ambalo Mtu Anakumbana Nalo Sasa Lakini Huko Nyuma Kuna Kundi La Watu Ambalo Lilihusika Katika Kulitengeneza Aidha Kwa Kujua Ama Kutokujua. Na Kwa Vile Tatizo Hili Huwa Limetengenezwa Basi Hurithishwa Kutoka Kizazi Kimoja Hadi Kingine Bila Ya Kupatiwa Ufumbuzi. Na Wengi Hulichukulia Kikawaida Sana, Matokeo Yake Hujikuta Wakiishia Kuhalalisha Kwa Kusema; "Tuishi Nalo Tu, Huenda Ndivyo Ambavyo Maisha Yetu Yalipaswa Yawe" Kwa Mfano Matatizo Mengi Yanayozikumba Jamii Nyingi Za Kiafrika, Yalitengenezwa Kipindi Cha Miaka Ya Nyuma Sana! Na M...
Read more